Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2023 оны 04 дүгээр сарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2024-07-21 19:39:56

Баян Өлгий аймгийн 2023 оны 04 дүгээр сарын гадаргын

усны чанарын тойм

1.         Гадаргын усны чанар

Баян Өлгий аймгийн Ховд голын дагуух усны чанарын хяналт шинжилгээнийцэгүүдэд хөтөлбөрийн дагуу Ховд-Өлгий дээд, Ховд-Өлгий доод,Ховд-Баяннуур,Булган-Булган,Буянт-Дэлүүн, Согоог-Хөх хөтөл, Сагсай-Буянт цэгүүдээс 2023 оны 04 дүгээр сарын 03-06 ны өдрүүдэд дээж авч химийн найрлага,  чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо.

7 цэгийн усны цахилгаан дамжуулах чанарын сарын өөрчлөлтийг 2022оны 1-12, 2023 оны 04 дүгээр сарын байдлаар Зураг 1-т харууллаа.

 

Зураг1.Ховд голын дагуух цэгүүдийн усныцахилгаан дамжуулах чанар

2023 оны 04 дүгээр сард Өлгий хотоос дээших Ховд-Өлгий дээд цэгт усны цахилгаандамжуулах чанар /ЦДЧ/ 228,4 мкСи/см, Өлгий хотоос дооших Ховд-Өлгий доод 225.0 мкСи/см, Ховд-Баяннуур цэгт 247.1 мкСи/см, Булган-Булган 174,2 мкСи/см,Буянт-Дэлүүн 569,0 мкСи/см, Согоог-Хөх хөтөл 366,0 мкСи/см, Сагсай-Буянт цэгт 212,8 мкСи/см байна.

Хүснэгт1.Усны гол ионуудын агууламж

Харуул

Хатуу

лаг, мг-экв/л

Ca, мг/л

Mg, мг/л

K+Na, мг/л

SO4, мг/л

Cl, мг/л

HCO3, мг/л

Эрдэсжилт, мг/л

Ховд- Өлгий дээд

1.80

20.0

9.7

13.8

8.9

5.7

122.0

180.1

Ховд- Өлгий доод

1.80

20.8

9.2

12.5

  7.7

5.7

120.8

176.7

Ховд-Баяннуур

1.80

22.4

8.3

12.5

12.4

6.4

113.5

175.5

Булган-Булган

1.24

19.2

3.4

9.0

5.1

3.2

85.4

125.3

Буянт-Дэлүүн

3.48

38.5

19.0

46.8

89.8

24.8

169.6

388.5

Согоог-Хөх хөтөл

3.24

35.3

18.0

13.8

10.0

6.4

207.5

291.0

Сагсай-Буянт

1.60

20.8

6.8

8.5

6.6

5.0

101.3

149.0

MNS4586:98

 

 

 

 

100

300

 

 

 

Ховд голын дагуух дээд,доод, Баяннуур хяналт шинжилгээний цэгүүдэд ерөнхий хатуулагийг А.Е.Посоховын ангиллаар авч үзэхэд 1.80 мг-экв/л байгаа нь “зөөлөн ус”, Булган-Булган голын ус 1.24 мг-экв/л байгаа нь “маш зөөлөн ус”,,Буянт-Дэлүүн 3,48 мг-экв/л байгаа нь “зөөлөвтөр ус”, Согоог-Хөх хөтөл 3,24 мг-экв/л байгаа нь “зөөлөвтөр ус”,Сагсай-Буянт 1.60 мг-экв/л байгаа нь “зөөлөн ус”-ангилалд орж байна.

Хүснэгт 2.Усны биогенийн нэгдлүүдийн агууламж

Харуул

Ph

УХ, мг/л

БХХ5,

мг/л

ПИЧ

мг/л

NH4,

мг/л

NOз,

мг/л

NO2,

мг/л

Р,

мг/л

Ховд- Өлгийдээд

7.38

8.16

0.64

1.60

0.18

0.16

0.007

0.008

Ховд- Өлгийдоод

7.46

8.00

0.64

1.92

0.15

0.17

0.005

0.008

Ховд-Баяннуур

7.37

 

 

0.80

0.53

0.16

0.004

0.008

Булган-Булган

7.20

 

 

2.88

0.06

0.25

0.002

0.008

Буянт-Дэлүүн

7.43

 

 

5.92

0.37

0.37

0.018

0.010

Согоог-Хөх хөтөл

7.49

 

 

1.44

0.09

0.38

0.006

0.008

Сагсай-Буянт

6.97

 

 

2.08

0.35

0.33

0.003

0.002

MNS4586:98

 

4.00<

3.0

 

0.50

9.00

0.020

0.100

Тайлбар:УХ-Ууссан хүчилтөрөгч;Бхх5-Биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч

Ховд-Өлгий дээд, Ховд-Өлгий доод, Ховд-Баяннуур ,Булган-Булган,Буянт-Дэлүүн, Согоог-Хөх хөтөл, Сагсай-Буянт цэгүүдээс биогенийн нэгдлүүд Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS4586:98 дахь хүлцэх агууламж давсан тохиолдол гараагүй.  Ховд-Баяннуур цэгийн Аммони агууламж нь 0,53мг/л байгаа нь  хүлцэх агууламжаас /MNS4586:98/  1.06%-иар давсан үзүүлэлттэй байна.

Зураг2.Усны биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгчийн агууламж

Зураг3.Усны Аммоний агууламж/NH4/

 

2. Өлгий хотын хаягдал бохир yc цэвэрлэх байгууламжын усны хяналт шинжилгээ

2023 оны 04 дүгээр 06-ны өдөр Баян Өлгий аймагийн хаягдал yc цэвэрлэх СУАТ цэвэрлэх байгууламж /ЦБ/-ийн хаягдал бохир yc орж байгаа болон цэвэршүүлээд гаргаж байгаа цэгүүдээс нийт 2 сорьц авч хийсэн шинжилгээний дүнг MNS4953:2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн буй орчинд нийлүүлж болох хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ /ЗДХ/- тэй харьцуулан Хүснэгт 3-т үзүүллээ.

Хүснэгт 3.Өлгий хотын хаягдал бохир yc цэвэрлэх байгууламжийн биогенийн агууламж

 

Хаягдалбохир yc цэвэрлзх байгууламж

Copьu авсан цэг

 

pH

 

Ж/б, мг/л

 

БХХ5,

мгlл

 

ПИЧ,

мг/л

 

NH4,

мг/л

 

NO2,

мг/л

 

NO3,

мг/л

 

Цэвэр шит,%

СУАТ ЦБ

Гарах

6.97

29

136

32

27.6

0.12

0.24

29.1 %

 

Орох

7.80

58

192

64

 

 

 

MNS 4943:2015

 

6-9

30.0

20.0

20.0

15.00

 

 

Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд цэвэрлэх байгууламжуудаас гарч байгаа yc 29.1%-ийн цэвэршилттэй байсан.

СУАТ цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршүүлэх чадвар, жинлэгдэх бодисын сарын өөрчлөлтийг 2022 оны 3-11, 2023 оны 4 дүгээр сарын байдлаар зураг 4-5-p зурагт харууллаа.

Зураг 4. СУАТ цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршүүлэх чадвар

Зураг 4. СУАТ цэвэрлэх байгууламжийн жинлэгдэх бодис

 

Дүгнэлт:

Ховд голын усанд 2023 оны 04 дүгээр сард хийсэн хяналт-шинжилгээний дүнгээс үзэхэд Ховд голын усны эрдэсжилт 175.5-180.1 мг/л-т хэлбэлзэж, Булган-Булган 125.3 мг/л,Буянт-Дэлүүн 388.5 мг/л, Согоог-Хөх хөтөл 291.0 мг/л, Сагсай-Буянт голын усанд 149 мг/л -т байна.

Ховд голын ууссан хучилтөрөгчийн горим Өлгий хотоос дээш болон дооших цэгүүдэд Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS4586:98 дахь хүлцэх агууламжаас даваагүй голууд бохирдолгүй, цэвэр байсан байна.

Баян-Өлгий аймгийн Өлгий сумын “Суат” ХХК-ны Цэвэрлэх байгууламжийн орох, гарах цэгийн хаягдал усны шинжилгээний дүнгээс үзэхэд  Өлгий сумын  Суат” ХХК–ны цэвэрлэх байгууламжийн бохир ус нь   MNS4943:2015 стандарт дах зөвшөөрөгдөх дээд агууламжтай харьцуулахад перманганатын исэлдэх чанар 1.6 дахин давсан үзүүлэлттэй байна.

Хаягдал yc цэвэршүүлэх байгууламж болох СУАТ ХХК нь 29.1%-тайгаар цэвэршүүлсэн усыг хөрсөнд шингээж механик аргаар цэвэршүүлж байна.

 

БАЯН- ӨЛГИЙ АЙМГИЙН УС ЦАГ УУР, ОРЧНЫ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ТӨВИЙН БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ЛАБОРАТОРИ

 

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2024 оны 06 дугаар сарын тойм 2024-07-08 1970-01-01 11
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2024 оны 05 дугаар сарын тойм 2024-06-04 1970-01-01 34
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2024 оны 04 дүгээр сарын тойм 2024-04-29 1970-01-01 61
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2024 оны 03 дугаар сарын тойм 2024-04-01 1970-01-01 69
Баян Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2024 оны 02 дугаар сарын тойм 2024-02-15 1970-01-01 103
Баян Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2024 оны 01 дүгээр сарын тойм 2024-02-13 1970-01-01 93
Баян Өлгий аймгийн 2023 оны усны төлөв байдлын тайлан 2024-02-13 1970-01-01 105
Баян Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2023 оны 12 дугаар сарын тойм 2023-12-25 1970-01-01 149
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2023 оны 11 дүгээр сарын тойм 2023-12-04 1970-01-01 114
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2023 оны 10 дугаар сарын тойм 2023-11-10 1970-01-01 123
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2023 оны 09 дүгээр сарын тойм 2023-09-28 1970-01-01 180
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2023 оны 08 дугаар сарын тойм 2023-09-04 1970-01-01 164
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2023 оны 07 дугаар сарын тойм 2023-08-10 1970-01-01 171
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2023 оны 06 дугаар сарын тойм 2023-06-22 1970-01-01 387
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2023 оны 05 дугаар сарын тойм 2023-06-08 1970-01-01 203
Баян Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2023 оны 03 дугаар сарын тойм 2023-04-04 1970-01-01 162
Баян Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2023 оны 02 дугаар сарын тойм 2023-02-16 1970-01-01 233
Баян Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2023 оны 01 дүгээр сарын тойм 2023-01-26 1970-01-01 216
Баян Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 12 дугаар сарын тойм 2023-01-02 1970-01-01 149
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2022 оны 11 дүгээр сарын тойм 2022-11-30 1970-01-01 234
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2022 оны 10 дугаар сарын тойм 2022-10-31 1970-01-01 365
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2022 оны 9 дүгээр сарын тойм 2022-10-04 1970-01-01 313
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2022 оны 8 дугаар сарын тойм 2022-09-02 1970-01-01 321
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2022 оны 7 дугаар сарын тойм 2022-07-26 1970-01-01 422
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2022 оны 6 дугаар сарын тойм 2022-07-08 1970-01-01 414
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2022 оны 5 дугаар сарын тойм 2022-06-09 1970-01-01 331
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2022 оны 4 дүгээр сарын тойм 2022-04-27 1970-01-01 307
Баян Өлгий аймгийн гадаргын болон хаягдал усны чанарын 2022 оны 3 дугаар сарын тойм 2022-04-04 1970-01-01 257
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 2 дугаар сарын тойм 2022-03-09 1970-01-01 354
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 1 дүгээр сарын тойм 2022-02-07 1970-01-01 343
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 12 дугаар сарын тойм 2022-01-07 1970-01-01 382
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын болон бохир усны чанарын 2021 оны 11 дүгээр сарын тойм 2021-12-08 1970-01-01 383
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын болон бохир усны чанарын 2021 оны 10 дугаар сарын тойм 2021-11-03 1970-01-01 361
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын болон бохир усны чанарын 2021 оны 9 дүгээр сарын тойм 2021-10-04 1970-01-01 381
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын болон бохир усны чанарын 2021 оны 8 дугаар сарын тойм 2021-09-09 1970-01-01 84
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын болон бохир усны чанарын 2021 оны 6 дугаар сарын тойм 2021-08-05 1970-01-01 845
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын болон бохир усны чанарын 2021 оны 7 дугаар сарын тойм 2021-08-05 1970-01-01 86
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын болон бохир усны чанарын 2021 оны 5 дугаар сарын тойм 2021-06-10 1970-01-01 924
Баян-Өлгий аймгийн гадаргын усны болон бохир усны чанарын 2021 оны 04 дүгээр сарын тойм 2021-05-07 1970-01-01 678